Antyczne Historie

W bitwie pod Zamą…

admin — Fri, 12 Feb 2010 08:34:13 +0000

Laelii Laeliusze, rzymski ród plebejski, pochodzący prawdopodobnie z Tibur; miasto to znajdowało się pod patronatem rodu Scypionów, stąd znajomość i przyjaźń Leliuszów ze Scypionami. 1. Caius Laelius, przyjaciel starszego Scypiona, towarzyszył mu w r. 210 p.n.e. w wyprawie do Hiszpanii, brał udział w zdobyciu Nowej Kartaginy, wsławił się w bitwie pod Baecula (r. 208). Towarzyszył Scypionowi w jego spotkaniu z królem Numidii, Syfaksem w r. 206. W r. 205 spustoszył wybrzeże Afryki, w r. 203 wraz z Masynissą pokonał Syfaksa i wziął go do niewoli. W bitwie pod Zamą w r. 202 dowodził konnicą rzymską. Po zakończeniu wojny z Kartaginą był kolejno edylem, pretorem, w r. 190 konsulem; w latach następnych brał udział w zakładaniu kolonii w Galii Cyzalpińskiej. Był człowiekiem wykształconym i uzdolnionym mówcą. 2. Caius L., syn poprzedniego, przyjaciel Scypiona Młodszego, nazywany Sapiens z powodu swych studiów filozoficznych. W r. 147 p.n.e. towarzyszył Scypionowi jako legat w wyprawie na Kartaginę i brał udział w zdobyciu portu Kothon. W r. 145 uczestniczył w wojnie z Wiriatusem w Hiszpanii, w r. 140 był konsulem. Jako przeciwnik Grakchów był źle widziany przez stronnictwo demokratów.

istmijskie igrzyska

admin — Fri, 12 Feb 2010 08:32:12 +0000

istmijskie igrzyska. 2. miejscowe święta sportowe obchodzone przez poszczególne, miasta, np. Syrakuzy. 3. pisma dotyczące igrzysk istmijskich, jak: czwarta księga ód Pindara, epinikia Bakchylidesa, Euforiona, Mu-sajosa i utwory Proklosa pt. Perl Isthmion oraz wykazy zwycięzców w igrzyskach, zwane Isth-mlakaf anagrafaj. istmijskie igrzyska (Isthmia) ogólnohelleńskie igrzyska ku czci Posejdona. odbywające się co 4 lata na Przesmyku Korynckim (Isthmos) 8 dnia miesiąca ateńskiego Munychion. Co do znaczenia stały one na trzecim miejscu po igrzyskach olimpijskich i pytyjskich (zob. igrzyska). Na ich program składały się – po złożeniu ofiary Po-sejdonowi – zawody gimnastyczne, hippiczne oraz muzyczne, obejmujące kitarodię i aulodię. Pierwszym zwycięzcą w istmijskich zawodach muzycznych był Nikokles z Tarentu (IV lub III w. p.n.e.). Zwycięzców w igrzyskach istmijskich opiewali Pindar i Bakchylides. Szczególny rozkwit (‘. i. następuje w okresie rzymskim. Od r. 228 p.n.e. zaczęli w nich brać udział Rzymianie. W r. 196 p.n.e. po drugiej wojnie macedońskiej konsul Titus Kwinkcjusz Flamininus ogłosił na »’.;’. wolność miast greckich; w r. 67 n.e. cesarz Neron również na tych igrzyskach proklamował wolność Grecji i uwolnienie jej od wszelkich podatków. W okresie cesarstwa na (. i. gromadzili się obywatele z całego imperium rzymskiego.

Gordian

admin — Fri, 12 Feb 2010 08:31:34 +0000

Gordian 1. Marcus Antonius Gordianus Afri-canus (r. 158-238 n.e.), bliski krewny Marka Aureliusza, człowiek bardzo zamożny i wykształcony, uprawiał poezję. Dzięki swojej hojności zyskał sobie sympatię obywateli w czasie kariery urzędniczej (edyl. pretor, w r. 229 konsul, w r. 232 prokonsul w Afryce). Mieszkańcy prowincji Afryki wywołali powstanie przeciw okrutnym rządom cesarza Maksyminusa i w r. 237 obwołali cesarzem G. Objął on władzę w r. 238, lecz powstanie zostało stłumione, przy czym syn G. zginął w walce; wówczas G. popełni! samobójstwo. 2. Marcus Antonim Goratamis Afncanus, syn poprzedniego (193 – 238 n.e.), objął wraz z ojcem władzę w Afryce, zginął podczas walk ze stronnikami Maksyminusa. 3. Marcus Antonius Gordianus Pius Felix, siostrzeniec poprzedniego, wybrany, w wieku lat trzynastu, po śmierci wuja i dziada oraz po śmierci Balbinusa i Pupienusa (zob.) na cesarza; rządził w latach 238-244 przy pomocy swego ministra Timesiteusa, którego córkę pojął za żonę. Odniósł zwycięstwo nad Gotami i Sarmatami, pokonał króla Persów Saporesa, który atakował Mezopotamię, przeszedł Eufrat. Po śmierci Timesiteusa nowy prefekt pretorianów, Filip, zamordował G.

gnostycy – kim są i co uznają

admin — Fri, 12 Feb 2010 08:31:07 +0000

Wszystkich ludzi dzielili gnostycy na 3 kategorie: hylików, posiadających tylko dało (gr. hyle materia), psychików, mających ciało i duszę (gr. psycht dusza) oraz pneumatyków (gr. pneuma duch), obdarzonych ponadto jeszcze duchem; do tych ostatnich oczywiście należeli wszyscy gnostycy. Kosmogonia gnostyczna polegała na personifikowaniu sił kosmicznych, tzw. ecnćw, które we wzajemnym zmaganiu się stworzyły świat. Najważniejsze z nich, to- w porządku hierarchicznym siedem eonów, odpowiadających bóstwom babilońskim siedmiu planet. Matka (na wzór Astarty) i Ojciec, najwyższy, niepoznawalny, nienazywalny bóg, zbliżony do absolutu PIotyna. Za moment przełomowy w dziejach świata uważali gnostycy narodzenie Chrystusa, który był według nich jedynie boskiej natury, ludzkie jego ciało uważali jedynie za zjawisko.

gnoza

admin — Fri, 12 Feb 2010 08:30:19 +0000

gnoza (gr. gnSsis poznanie) system filozoficzno-religijny rozwijający się na Wschodzie, główniew Syrii w II i ni w. n.e. Był on mieszaniną wielu kierunków i przetwarzał w duchu wschodniej teozofii elementy religii babilońskiej, egipskiej, syryjskiej, żydowskiej i chrześcijańskiej oraz hellenistycznych systemów filozoficznych. Gnostycyzm rozwinął się najsilniej przy zetknięciu się z religią chrześcijańską, której przedstawiciele ostro go zresztą krytykowali jako źródło wielu herezji. Jednak i wśród chrześcijan znaleźli się zwolennicy gnostycyzmu i gorliwi jego głosiciele, jak: Walentyn, Saturninus, Bazylides lub syn biskupa z Synopy, Marcjon (U w n.e.). Najenergiczniejszym pogromcą gnostycyzmu był biskup Lyonu, Ireneusz (II w. n.e.). Podstawą g. była wiara w dualizm materii i ducha, przy czym materię uważano za niezależny od Boga czynnik zła. Wyzwolenie człowieka z pęt zła mogło przyjść jedynie drogą wyzwolenia się od materii. Było to możliwe tylko dla tych, którzy posiedli wiedzę o tych sprawach, tzn. byli gnostykami.